دیفای (Defi) یا امور مالی غیر متمرکز چیست؟ مزایای و هدف دیفای

دیفای

همانطور که می‌دانیم اکثر خدمات مالی که امروزه انجام می‌شود وابسته به نهادها و مراکزی مثل بانک است که به عنوان واسطه عمل می‌کنند و همینطور دادگاه‌هایی که مسائل مالی مختلف را قضاوت و حل‌و‌فصل می‌کنند. اما با ظهور پروژه دیفای، دیگر نیازی به اینگونه واسطه‌ها و قضاوت‌ها نیست. دیفای (امور مالی غیرمتمرکز) که شامل مجموعه‌ای از برنامه‌های غیرمتمرکز است را می‌توان یک اکوسیستم از برنامه‌های مالی دانست که بر روی شبکه‌هایی که از تکنولوژی بلاک چین استفاده می‌کنند، ساخته شده است. در این مقاله راجع به پتانسیل‌های این اکوسیستم، اهداف، محدودیتها و چالش‌ها صحبت خواهیم کرد.

هدف  دیفای (Defi)1 

هدف از امور مالی غیر متمرکز این است که اکوسیستمی شفاف و مستقل از  هرگونه واسطه و نهاد متمرکز بتواند با استفاده از روش برنامه‌نویسی بر بستر بلاک چین، خدمات مالی‌ای ارائه دهد که در در دسترس همگان باشد اما نهاد متمرکزی در نقش کنترل‌گر بر روی این اکوسیستم وجود نداشته باشد. استفاده کنندگان این سیستم قادر به  کنترل کامل دارایی خود هستند و می‌توانند از طریق پرداخت‌های همتابه‌همتا و برنامه‌های غیرمتمرکز با این اکوسیستم تعامل برقرار کنند.

 در دیفای، کار شفاف بودن معاملات بر عهده کدهای برنامه‌نویسی و فناوری بلاک چین است. پلتفرم‌های انتشار توکن‌های بهادار مانند اوراق مشتقه، اوراق دارایی‌های ترکیبی، بازارهای پیش بینی غیرمتمرکز و که بر اساس نیاز و کار مالی طراحی شده است از ویژگی‌های اینگونه برنامه‌ها هستند.

مزایای اصلی اکوسیستم دیفای

  • دسترسی آسان به خدمات مالی
  • قاب همکاری دیفای را می‌توان به عنوان یک مزیت برای این تکنولوژی نوظهور تلقی کرد. «همکاری‌هایی که روی این حوزه و بر روی شبکه‌های بلاک چین شکل گرفته می‌شود قادر به ارائه یک محصول و خدمات مالی جدید هستند و یا می‌توانند بازارهای مالی جدیدی را خلق کنند»
  • افزایش امنیت و جلوگیری از ورود هکرها

« از آنجاییکه برنامه‌ها در این اکوسیستم بر پایه فناوری بلاک چین توسعه پیدا کرده‌اند، احتمال هر گونه تقلب را تقریبا غیر ممکن ساخته است چرا که نودهای متصل به این شبکه یک نسخه از اطلاعات ذخیره شده بر روی بلاک چین مورد نظر را دارند و همین امر موجب می‌گردد تا ریسک عدم‌ شفاف‌سازی از بین برود»

  • دیفای نوعی نرم افزار متن بازاست که در دسترس همه است حتی کسانی که به سیستم‌های مالی سنتی دسترسی ندارند.
  • این روش در واقع یک نوع بهینه‌سازی در صرف زمان و به خصوص هزینه‌ها در انجام امور مالی است.

      « سیستم‌ خدمات مالی سنتی متکی بر سودآوری واسطه‌ها هستند، اینگونه خدمات برای افراد کم درآمد جامعه ارائه نمی‌شود و یا اگر اینگونه افراد واجد شرایط برای دریافت خدمات باشند این فرایند با توجه به تمام شرایط و موقعیت جغرافیایی خیلی به سختی صورت می‌گیرد. اما در مقابل،  با پیدایش اکوسیستم دیفای، این موقعیت زمانی و تفاوت در سطح‌های درآمدی از بین رفته است و همه افراد با هر شرایطی می‌توانند از این خدمات استفاده کنند. همینطور با کاهش چشم‌گیر هزینه‌های خدمات مالی توجه عموم را به خودش جلب کرده است. علاوه بر این، می‌تواند طیف وسیعی از خدمات مالی را ارائه دهد که در ادامه به اصلی‌ترین این موارد اشاره خواهیم کرد.»

سرمایه گذاری در پروژه های دیفای فاکتورها و مولفه‌های مختلفی دارد، برای آشنایی و بررسی آن‎‎‌‌ها می‌توانید به مقاله «7 اندیکاتور که هر سرمایه گذار دیفای (Defi) نیاز است که بداند» مراجعه کنید

موارد استفاده از دیفای

  • قرض گرفتن و قرض دادن

«پروتکل‌های وام دهی یکی از معروف‌ترین برنامه‎های مورد استفاده در اکوسیستم دیفای است. پروتکل‌های برنامه باز) مانند نرم افزار متن باز( که به صورت غیرمتمرکز هستند روش قرض گرفتن و قرض دادن  را نسبت به سیستم سنتی بسیار بهتر کرده‌اند. از  ویژگی فوق‌العاده این سیستم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • انجام قرارداد و بستن توافق در کمترین زمان ممکن
  • توانایی گرفتن وثیقه دارایی نقد دیجیتال
  • بدون نیاز به چک کردن سوابق مالی و اعتبار افراد
  • پتانسیل استاندارد سازی در آینده نزدیک

از آنجایی که این سیستم وام‌دهی روی بلاک چین‌ های عمومی ساخته شده است. میزان اعتماد مورد نیاز را به حداقل خودش می‌رساند و روش اعتماد سازی را از طریق دنیای ارزهای دیجیتال انجام  می‌دهد. بازار قرض دادن روی بستر بلاک ‌چین ریسک اعتماد به طرف مقابل را در بر نمی‌گیرد و فرآیند قرض گرفتن و قرض دادن را خیلی سریعتر  و ارزانتر انجام می‌دهد و همچنین دسترسی را برای افراد بیشتری محیا می‌کند.»

  • خدمات بانکداری پولی

«بر اساس تعریف برنامه‌های دیفای، خدمات بانکداری پولی مانند انتشار یک استیبل کوین3 ، وام رهنی و خدمات بیمه نیز می‌تواند جزء خدمات برنامه‌های دیفای باشد.  

  • استیبل کوین:

 همانطور که صنعت بلاک‌ چین در حال رشد و بالغ شدن است. ساخت و انتشار یک استیبل کوین مورد توجه قرار گرفته است. به علت اینکه ارزهای دیجیتالی دارای نوسانات زیادی هستند یک استیبل کوین به دور از این نوسانات ساخته می‌شود. استیبل کوین نوعی از دارایی‌های دیجیتالی هستند که پشتوانه خود را از دارایی‌هایی دنیای بیرون مانند  دلار و … انتخاب کرده‌اند ولی این قابلیت را دارند تا در شبکه‌های دیجیتال قابل خرید و فروش باشند و برای نقل و انتقالات از آن‌ها استفاده شود.

  • وام رهنی:

به خاطر واسطه‌هایی که وجود دارد فرایند انجام یک وام‌رهنی بسیار پرهزینه و زمان‌بر خواهد بود. با استفاده از قراردادهای هوشمند انجام پذیره‌نویسی و هزینههای قانونی جاری به شدت کاهش پیدا می‌کند.

  • خدمات بیمه:

خدمات بیمه‌ای که بر  روی شبکه بلاک چین هستند، می‌تواند باعث شوند که واسطه ها از بین بروند و ریسک نقض بیمه تا حدودی کاهش یابد و  بین مشارکت‌کنندگان شبکه توزیع گردد. این کار با هزینه بسیار کمتر نسبت به حالت سنتی خودش انجام می‌شود.»

  • بازارهای غیر متمرکز

«این بخش می‌تواند برای بحث مالیات چالش برانگیز باشد. این در حالی است که این بخش دیفای یک فضای بزرگ برای نوآوری‌های مالی ایجاد کرده است. شاید یکی از حیاتی‌ترین و مهم‌ترین بخش‌های این قسمت صرافی‌های غیر متمرکز است4.  

این پلتفرم‌ها به کاربران اجازه می‌دهند که بدون نیاز به اعتماد کردن به یک واسطه (یک صرافی) دارایی‌های دیجیتال خود را خرید و فروش یا نگهداری کنند. یعنی معامله مستقیماً بین کیف پول اشخاص با استفاده از قراردادهای هوشمند صورت می‌پذیرد.

از آنجایی که صرافی‌های غیرمتمرکز دردسر خیلی کمتری برای نگهداری پول افراد دارند در نتیجه هزینه معاملات در این صرافی‌ها بسیار کمتر از صرافی‌های متمرکز است. با تکنولوژی بلاک چین می‌توان خدمات مالی گسترده‌ای ارائه کرد که به صورت غیر‌متمرکز باشند و نیازی به وجود یک ناظر نباشد تا از تقلب جلوگیری کند. از معروف‌ترین صرافی‌های غیرمتمرکز دیفای می‌توان به Marble،  AIRSWAP،  Uniswap  و IDEX اشاره کرد.

نقش قراردادهای هوشمند در دنیای دیفای

اکثر برنامه‌های دیفای از قراردادهای هوشمند استفاده می‌کنند. یک قرارداد معمولی یک روش معلوم و قانونی مشخص دارد و از پیش تعیین شده که هر طرف قرارداد مسئول به انجام چه کارهایی است و نحوه این قرارداد و رابطه به چه صورت خواهد بود. قرارداد هوشمند همه این موارد را با استفاده از کدهای برنامه‌نویسی انجام می‌دهد و دارای ضمانت اجرایی است. بدین صورت که بعد از ثبت قرارداد هوشمند بر روی شبکه بلاک چین قرارداد اجرا می‌شود و امکان لغو آن وجود ندارد. بنابراین، استفاده از قراردادهای هوشمند هزینه را برای هر دو طرف قرارداد کاهش می‌دهد.

از طرف دیگر با توجه به اینکه در سیستم کامپیوتری احتمال این وجود دارد که آسیب‌پذیری‌ها و اشتباهاتی رخ دهد استفاده از برنامه‌های متن باز برای افراد کم دقت ممکن است خطر ساز باشد برای همین است که گفته می‌شود قراردادهای هوشمند شامل نوع جدیدی از ریسک است. همینطور ارقام قرارداد و محرمانگی قراردادهایی که در این مدل از قراردادها هستند در معرض ریسک افشا شدن قرار می‌گیرند.

چالش های پیش روی اکوسیستم دیفای
  • به طور کلی برنامه‌های شکل گرفته بر پایه فناوری بلاک چین مانند دیفای نسبت به همتایان متمرکز خودش از سرعت کمتری برخوردار است. توسعه‌دهندگان حوزه دیفای نیز باید این محدودیت را در نظر بگیرند و برنامه خود را نسبت به این موضوع بهینه کنند.
  • برنامه‌های دیفای مسئولیت را از واسطه‌ها به کاربران منتقل می‌کند که این موضوع را می‌توان از معایب دیفای تلقی کرد چرا که ساخت محصولاتی که اشتباه کاربر را به حداقل برساند یک بحث چالش برانگیز برای توسعه‌دهندگان برنامه‌های حوزه دیفای است. زمانی که اطلاعات روی بلاک چین مستقر می‌شود و خطای کاربری رخ دهد تغییر آن تقریباً غیر‌ممکن است.
  • در حال حاضر استفاده از اپلیکیشن‌های حوزه دیفای نیاز به این دارد که کاربران نیز در این موضوع مشارکت کنند. برنامه‌های دیفای اگر بخواهند که هسته اصلی نظام مالی جهانی باشند باید مشوق‌هایی فراهم کنند تا کاربران از دنیای مالی سنتی به سمت این حوزه حرکت کنند.
نتیجه‌گیری

دیفای تمرکز خود را بر روی ارائه خدمات مالی غیر متمرکز گذاشته است و خود را از موسسات و نهادهای مالی و سیستم‌های سیاسی جدا کرده است. این سیستم باعث ایجاد یک دنیای مالی شفاف می‌شود که از تبعیض و عدم شفاف‌سازی در سرتاسر جهان جلوگیری می‌کند. علاوه بر این، دیفای قدرت را از موسسات بزرگ مالی متمرکز خواهد گرفت و این قدرت را در اختیار افراد قرار خواهد داد.

سخن آخر

در این مقاله سعی بر آن شد که با زبانی ساده مفهوم دیفای را توضیح دهیم. همواره به یاد داشته باشید که برای سرمایه‌گذاری در مسائل مرتبط با حوزه دیفای بر اساس شنیده‌ها تصمیم‌گیری نکنید و بدون داشتن دانش کافی وارد این حوزه نشوید. از منابع معتبر برای مطالعه استفاده کنید تا بتوانید با اعتماد و ریسک کمتری این کار را انجام دهید.


1-  Decentralized Finance

2-  نرم افزار متن باز نرم افزاری است که هر کسی به کدهای نوشته شده دسترسی دارد و میتواند ایرادات و مشکلات نرم افزار زودتر شناسایی کند. این کدها برای همه قابل دانلود و بررسی است.

3-  ارزی که مقدار آن همیشه تقریباً ثابت است. مثلاً همیشه ارزش آن یک دلار است.

4-  Decentralized Exchanges) DEXes)

منابع

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *